Γράφει η Χριστίνα Γεωργίου, Μέλος Επαρχιακού Συμβουλίου ΠΟΓΟ Λάρνακας – Δημοσιογράφος
Αν όπως λέγεται η Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Κύπρο αποτελεί έναν θεσμό που πρέπει να βρίσκεται πιο κοντά στον κάθε πολίτη, γιατί οι γυναίκες εν έτη 2025 νιώθουν ακόμη ότι η φωνή τους και οι ίδιες έρχονται σε δεύτερη μοίρα; Γιατί στην Κύπρο λέμε «ισότητα των φύλων και Τοπική Αυτοδιοίκηση», ενώ φαντάζουν εξωπραγματικές έννοιες;
Η ενεργή συμμετοχή των γυναικών στη λήψη αποφάσεων σε τοπικό επίπεδο για την προώθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης, της δημοκρατίας, της ειρήνης και της ισότητας των φύλων, αν και θεωρείται άκρως σημαντική, στην πραγματικότητα είναι αρκετά περιορισμένη. Εξάλλου, στο νησί μας, το χαμηλό ποσοστό παρουσίας των γυναικών, τόσο σε δημόσια όσο και σε πολιτικά αξιώματα παραμένει ένα τρανταχτό παράδειγμα έλλειψης δημοκρατίας. Τροφή για προβληματισμό αποτελεί η μειωμένη εκπροσώπηση γυναικών σε πολιτικά κόμματα και η μειωμένη παρουσία τους στα ψηφοδέλτια τοπικών και μη εκλογών αλλά και σε διάφορα άλλα αξιώματα.
Στερεότυπα τύπου «οι γυναίκες δεν κάνουν για τέτοιους χώρους», «είναι αδύνατο να τα καταφέρουν», «δεν είναι της φύσης τους να διοικούν» κ.ο.κ. ενισχύουν την αδυναμία και την ίδια ώρα επιτείνουν τη χαμηλή συμμετοχή των γυναικών στη δημόσια και πολιτική ζωή. Γι’ αυτό θα έλεγε κανείς ότι τα κύρια εμπόδια στη συμμετοχή των γυναικών, είναι τα έμφυλα στερεότυπα που μεταφράζονται ως εξής: στερεότυπα που θέλουν τις γυναίκες ανίκανες να ανταπεξέλθουν στη δημόσια ζωή. Δεν είναι, σήμερα, ο ρόλος της γυναίκας πολλαπλός λόγω αυξημένων οικογενειακών υποχρεώσεων; Από νοικοκυρά, μητέρα, μέχρι εργαζόμενη;
Δεύτερον, είναι φανερό το γεγονός ότι οι γυναίκες τις πλείστες φορές θεωρούνται ακατάλληλες για ηγετικές θέσεις, με τις πολιτικές δομές να παραμένουν ανδροκρατούμενες, προκαλώντας, όντως μία άνιση πραγματικότητα. Παρόλο που αρκετές γυναίκες προσπαθούν με νύχια και με δόντια να φτάσουν στην κορυφή για μία θέση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, εντούτοις τυγχάνει να αποκλείονται με έμμεσο τρόπο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων γιατί απλώς με τα δεδομένα της Κύπρου… είναι γυναίκες.
Παρά τα πιο πάνω, η γυναικεία παρουσία και συμμετοχή στη δημόσια και πολιτική ζωή καθίσταται σημαντική. Μία γυναικεία προσωπικότητα σε ηγετική θέση ενισχύει πρώτα από όλα την αυτοπεποίθηση όλων των γυναικών και τονίζει για πολλοστή φορά την ανάγκη κατάρριψης πολλών στερεότυπων και προκαταλήψεων.
Σε πολλά ζητήματα που ταλαιπωρούν τους πολίτες – σ’ αυτή την περίπτωση τις γυναίκες, το καλύτερο που έχει να κάνει κάποιος είναι να σκεφτεί συλλογικά. Πώς, άραγε μπορεί να επιτευχθεί η ίση εκπροσώπηση των γυναικών και των αντρών στη δημόσια πολιτική ζωή; Για αρχή, μία πιθανή λύση (αν όχι εντελώς αποτελεσματική – αρκετά δυνατή) είναι οι καμπάνιες ενημέρωσης και αντιμετώπισης των έμφυλων, αυτών, στερεοτύπων που επικρατούν στη δημόσια και πολιτική ζωή. Επίσης, η ένταξη μαθημάτων στα σχολεία με θέμα τα έμφυλα στερεότυπα θα ήταν μία καλή λύση για ευαισθητοποίηση, ακόμα και των παιδιών/εφήβων. Μία ακόμη καλή πρόταση, είναι τα διάφορα προγράμματα ενδυνάμωσης των γυναικών που προωθούν τη συμμετοχή τους στη δημόσια και πολιτική ζωή. Σημαντικό ρόλο στην ίση εκπροσώπηση των γυναικών και των αντρών παίζουν και τα ΜΜΕ, τα οποία έχουν χρέος να παρουσιάζουν γυναικείες προσωπικότητες οι οποίες βρίσκονται σε θέσεις εξουσίας, δίνοντας τροφή για σκέψη και σε άλλες γυναίκες να «πολεμήσουν» αυτό που επιθυμούν: ισοτιμία.
Είναι χρέος και ευθύνη του κράτους να υποστηρίζει την ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και οφείλει να διασφαλίζει ίσες ευκαιρίες για όλους τους πολίτες, με σεβασμό στην ισότητα των φύλων. Γι’ αυτό και βάσει της ανάγκης συμμετοχής των γυναικών στην πολιτική και δημόσια ζωή, το κράτος θα ήταν ορθό να βρει ουσιαστικούς τρόπους υποστήριξης των ρόλων μητέρας – εργαζόμενης, ώστε να δημιουργηθεί μία ισορροπία μεταξύ οικογενειακής και επαγγελματικής της ζωής.
Αν και οι κοινωνικές αντιλήψεις και όλα τα σχετικά αναφερόμενα εμπόδια επηρεάζουν άμεσα την εκπροσώπηση των γυναικών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, τόσο το κράτος, όσο και η κοινωνία γενικότερα χρειάζεται ν’ αντιληφθούν πως η φωνή των γυναικών πρέπει να ακούγεται και να υπολογίζεται, αντανακλώντας μία πιο υγιή, δίκαιη και ίση κοινωνία.
Και όπως είπε κάποτε ο Γάλλος σκηνοθέτης Φρανσουά Τρυφφώ, «καμιά γυναίκα δεν είναι ίδια. Κάθε μία έχει κάτι μοναδικό και αναντικατάστατο». Αρκεί να της δοθεί η ευκαιρία, με την ελπίδα η φωνή της να ακουστεί περισσότερο και πιο ισότιμα. Γιατί εκτός από φωνή, έχει δύναμη, έχει και άποψη που αξίζει να γραφτεί στην ιστορία!