Αβάνα 1η Δεκεμβρίου 2025
Αγαπημένες συναγωνίστριες,
αγαπητοί φίλοι και φίλες από κάθε γωνιά του κόσμου,
Το 1945, μέσα από τα ερείπια ενός πολέμου που σημάδεψε ολόκληρη την ανθρωπότητα, γυναίκες από διαφορετικές χώρες, διαφορετικές γλώσσες, διαφορετικές εμπειρίες, ένωσαν τις φωνές τους και είπαν:
«Η ειρήνη είναι η ζωή μας. Και θα τη διεκδικήσουμε.»
Ήταν γυναίκες που έχασαν παιδιά, αδερφούς, συντρόφους.
Γυναίκες που πάλεψαν στην αντίσταση, που έκρυψαν διωκόμενους, που βάδισαν σε πορείες με κίνδυνο τη ζωή τους.
Και όμως, δεν επέτρεψαν ο πόλεμος να γίνει σιωπή.
Τον έκαναν υπόσχεση: να μη ξαναζήσει καμιά γυναίκα τη φρίκη που έζησαν εκείνες.
Σήμερα κρατούμε στα χέρια μας ογδόντα χρόνια ιστορίας και ακούραστης αντίστασης.
Ογδόντα χρόνια προσφοράς, αγώνα, θυσίας, τόλμης.
Ογδόντα χρόνια που γράφτηκαν από γυναίκες που δεν φοβήθηκαν.
Γυναίκες που σήκωσαν τον κόσμο ψηλότερα.
Είμαστε εδώ για να τιμήσουμε γυναίκες που τόλμησαν να σηκώσουν κεφάλι όταν όλος ο κόσμος τις ήθελε γονατισμένες.
Γυναίκες που δεν περίμεναν την άδεια κανενός για να αλλάξουν την ιστορία.
Γυναίκες που ένωσαν τον πόνο τους και τον μετέτρεψαν σε δύναμη.
Ας κάνουμε μαζί ένα ταξίδι πίσω στο 1945.
Ο πλανήτης μόλις έχει σωθεί από τη φρίκη του φασισμού.
Ο κόσμος πληγωμένος από τον πόλεμο, πόλεις καμένες, χωριά ισοπεδωμένα, οικογένειες χαμένες, κοινωνίες ρημαγμένες, καρδιές βαριές.
Και μέσα σε εκείνη τη σκοτεινή πραγματικότητα, γυναίκες που είχαν δώσει ό,τι είχαν στον αντιφασιστικό αγώνα αποφασίζουν ότι δεν αρκεί να νίκησε ο πόλεμος.
Έτσι μέσα στις στάχτες, γυναίκες από διαφορετικές γωνιές του πλανήτη ύψωσαν τη φωνή τους. Πρέπει να νικήσει η ειρήνη.
Γι’ αυτό ιδρύουν την ΠΔΟΓ.
Και την ιδρύουν με θάρρος που ακόμη και σήμερα προκαλεί δέος.
Φανταστείτε: γυναίκες από χώρες που πριν λίγους μήνες ήταν στα χαρακώματα η μία απέναντι στην άλλη να κάθονται στο ίδιο τραπέζι και να λένε:
Σκεφτείτε το:
γυναίκες σε κατεχόμενες πόλεις, γυναίκες σε αποικιοκρατούμενες χώρες, γυναίκες που δούλευαν για ψίχουλα, γυναίκες που παλεύαν να μεγαλώσουν παιδιά μέσα στην καταστροφή, γυναίκες μέσα στη φτώχεια.
Κι όμως, όλες αυτές, εκείνες οι ανώνυμες, εκατομμύρια γυναίκες, έγιναν η δύναμη που έβαλε τους θεμέλιους λίθους για τα δικαιώματα που έχουμε σήμερα.
Δεν διεκδίκησαν μόνο τη δική τους ζωή.
Διεκδίκησαν την ειρήνη για όλους τους λαούς.
Διεκδίκησαν δικαιοσύνη, εκπαίδευση, υγεία, αξιοπρέπεια.
Έγιναν πρωτοπορία στον αντιφασιστικό αγώνα, στον αντιπολεμικό αγώνα, στον αγώνα για ελευθερία και ισότητα.
Αυτή είναι η κληρονομιά μας.
Και είναι μεγάλη.
Και είναι ζωντανή.
Σήμερα ζούμε σε έναν κόσμο ξανά ταραγμένο.
Σε έναν κόσμο όπου ο πόλεμος επιστρέφει σαν απειλή παντού.
Σε έναν κόσμο που θέλει να βάλει φρένο στα δικαιώματα των γυναικών.
Που θέλει να μας πει:
“Μέχρι εδώ. Γυρίστε πίσω.”
Αλλά εμείς έχουμε ογδόντα χρόνια ιστορίας να μας δείχνουν τον δρόμο.
Κι αν υπάρχει ένα πράγμα που δεν ξέρουν να κάνουν οι γυναίκες του κινήματός μας, είναι να κάνουν πίσω.
Δεν θα κάνουμε πίσω όταν η ειρήνη απειλείται.
Δεν θα κάνουμε πίσω όταν η ακροδεξιά απειλεί λαούς και δημοκρατίες.
Δεν θα κάνουμε πίσω όταν βλέπουμε μισθολογικές ανισότητες.
Δεν θα κάνουμε πίσω όταν η βία κατά των γυναικών παίρνει νέες μορφές.
Η ΠΔΟΓ δεν είναι μια “ομοσπονδία” με την τυπική έννοια του όρου. Η ιστορική σημασία της ΠΔΟΓ έχει αναγνωριστεί – δεν είναι μια οργάνωση, αλλά ένα παγκόσμιο κίνημα
Ένα παγκόσμιο μέτωπο των γυναικών για την ειρήνη, την ανεξαρτησία και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Για δεκαετίες υπήρξε η πιο μεγάλη και μαχητική οργάνωση γυναικών στον κόσμο.
Και επηρέασε όσο λίγα κινήματα την κατεύθυνση της διεθνούς πολιτικής:
- Έθεσε την ειρήνη ως ύψιστη ανθρώπινη ανάγκη, όχι ως σύνθημα αλλά ως καθολικό δικαίωμα.
- Ενίσχυσε τα αντι-αποικιακά κινήματα σε Αφρική, Ασία και Λατινική Αμερική.
- Στήριξε λαούς που αγωνίστηκαν ενάντια στο απαρτχάιντ, στις στρατιωτικές δικτατορίες, στις κατοχές.
- Ένωσε γυναίκες από δεκάδες χώρες στην πάλη για ισότητα στην εργασία, στην πολιτική συμμετοχή, στην εκπαίδευση.
- Ανέδειξε πρώτη —πολύ πριν τα διεθνή όργανα— τη βία κατά των γυναικών ως κοινωνικό και πολιτικό πρόβλημα.
Ήταν εκεί όταν οι λαοί ζητούσαν ελευθερία. Η ΠΔΟΓ ήταν εκεί όταν οι γυναίκες δούλευαν ατελείωτα χωρίς δικαιώματα.
Ήταν εκεί όταν ο κόσμος άλλαζε με τεράστια ταχύτητα και οι γυναίκες έπρεπε να έχουν φωνή.
Αγαπητές φίλες,
Σήμερα ο κόσμος μας ξανασκοτεινιάζει.
Πολεμικές συγκρούσεις ξεσπούν η μία μετά την άλλη.
Η ακροδεξιά δυναμώνει, οι φασιστικές ιδέες επανέρχονται από την πίσω πόρτα.
Η φτώχεια γιγαντώνεται, οι κοινωνικές πολιτικές αποδομούνται.
Τα δικαιώματα που κέρδισαν γενιές γυναικών αμφισβητούνται ανοιχτά.
Και μέσα σε όλα αυτά, νέα μορφές εκμετάλλευσης εμφανίζονται:
ψηφιακή παρενόχληση, εμπορία ανθρώπων με σύγχρονες μεθόδους, εργασιακή ανασφάλεια που τιμωρεί πρώτα τις γυναίκες, κλίμα φόβου και ανασφάλειας στις γειτονιές και στους χώρους εργασίας.
Πολλοί μας λένε:
“Αυτά είναι υπερβολές. Ο κόσμος προχώρησε.”
Αλλά ξέρουμε ότι δεν είναι έτσι.
Ο κόσμος προχώρησε — ναι.
Αλλά όχι για όλες.
Και όσες μένουν πίσω, δεν θα τις αφήσουμε να μείνουν ποτέ μόνες.Ο ρόλος της ΠΔΟΓ σήμερα αποτελεί τη φωνή που δεν σιωπά.
Αναγνωρίζουμε το ρόλο που παίζει ο καπιταλισμός στη δημιουργία του μιλιταρισμού και του πολέμου, και θέλουμε μια νέα, μη στρατιωτικοποιημένη ασφάλεια, για να διασφαλίσουμε τη ζωή και την υγεία των σημερινών και των μελλοντικών γενεών όλων σε αυτόν τον πλανήτη – και του ίδιου του πλανήτη.
Η φιλοδοξία μας για ειρήνη απειλείται σήμερα από την κλιμάκωση της κούρσας των εξοπλισμών και τον κίνδυνο πυρηνικού πολέμου, την ενίσχυση των στρατιωτικών συμμαχιών και τη στρατιωτικοποίηση των διεθνών σχέσεων.
Το όλο και πιο παγκόσμιο ΝΑΤΟ, που ενεργεί προς το συμφέρον των πλούσιων εθνών της “Δύσης”, σήμερα
Ενώ πολλοί αντιμετωπίζουν μια σοβαρή κρίση κόστους ζωής, οι κυβερνήσεις καλούνται από το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ να αυξήσουν τις στρατιωτικές δαπάνες μέχρι το 5% του ΑΕΠ, για να αντιμετωπίσουν τον συνεχιζόμενο φρενήρη επανεξοπλισμό. Αυτό συχνά συνοδεύεται από αυξανόμενο αυταρχισμό και την επανεμφάνιση νεοφασιστικών, εθνικιστικών, ξενοφοβικών και σεξιστικών ιδεολογιών, που ενθαρρύνονται από μια ολοένα και πιο στρατιωτικοποιημένη κουλτούρα.
Για αυτό η Παγκόσμια Δημοκρατική Ομοσπονδία Γυναικών είναι σήμερα πιο αναγκαία από ποτέ.
Είναι ο διεθνής χώρος όπου οι γυναίκες:
- ενώνουν αγώνες,
- απαιτούν ειρήνη και αξιοπρεπή ζωή,
- μιλούν χωρίς φόβο,
- καταγγέλλουν την αδικία,
- δίνουν ορατότητα σε όσες η κοινωνία θέλει αόρατες.
Είμαστε η φωνή των γυναικών που παλεύουν ενάντια στη βία, ενάντια στην πατριαρχία, ενάντια στην εκμετάλλευση. Είμαστε η φωνή των εργατριών που δουλεύουν ατελείωτες ώρες για ελάχιστα. Είμαστε η φωνή των προσφύγων που ψάχνουν πατρίδα. Είμαστε η φωνή των νέων γυναικών που διεκδικούν ισότιμη θέση στην πολιτική και την κοινωνία.
Και είμαστε η φωνή της ειρήνης.
Της ειρήνης που δεν είναι πολυτέλεια, αλλά θεμελιώδες δικαίωμα.
Συναγωνίστριες και συναγωνιστές,
Όταν γιορτάζεις 80 χρόνια, δεν κοιτάς πίσω — κοιτάς μπροστά.
Και εμείς κοιτάμε μπροστά με θάρρος, γιατί έχουμε χτίσει γερά θεμέλια.
Οραματιζόμαστε έναν κόσμο όπου:
- η ειρήνη θα είναι η πρώτη προτεραιότητα των κρατών, όχι το τελευταίο τους σύνθημα,
- οι γυναίκες δεν θα δολοφονούνται επειδή είναι γυναίκες,
- η εργασία θα είναι αξιοπρεπής και δίκαια αμειβόμενη,
- η εκπαίδευση θα ανοίγει δρόμους κι όχι ταξικές πληγές,
- η υγεία δεν θα είναι προνόμιο, αλλά δικαίωμα,
- οι νέοι και οι νέες θα ζουν χωρίς φόβο σε έναν κόσμο χωρίς μίσος.
Οραματιζόμαστε έναν κόσμο όπου η δύναμη των γυναικών δεν θα αμφισβητείται —
θα θεωρείται αυτονόητη.
Έναν κόσμο που χτίζεται με αλληλεγγύη, όχι ανταγωνισμό·
με συνεργασία, όχι εχθρότητα·
με δικαιοσύνη, όχι εκμετάλλευση.
Και σήμερα; Σήμερα ο κόσμος ξαναβυθίζεται σε δοκιμασίες
Ποιος μπορεί να μιλήσει για ειρήνη σήμερα, χωρίς να μιλήσει για την Παλαιστίνη;
Για τις μάνες στη Γάζα που θάβουν τα παιδιά τους με τα ίδια τους τα χέρια;
Για τις γυναίκες που ζουν την καθημερινότητα της κατοχής, της φτώχειας, της στέρησης, της βίας;
Για τις νέες κοπέλες που μεγαλώνουν σε σπίτια που βομβαρδίστηκαν, σε σχολεία που δεν υπάρχουν πια;
Η καρδιά μας χτυπά μαζί τους.
Και σήμερα λέμε εδώ, δυνατά:
Η ειρήνη στη Μέση Ανατολή δεν μπορεί να περιμένει άλλο.
Η δικαιοσύνη για την Παλαιστίνη δεν μπορεί να αναβάλλεται άλλο.
Και ακριβώς δίπλα, στον Λίβανο, άλλη μια χώρα που αιμορραγεί.
Γυναίκες που μεγαλώνουν παιδιά υπό τη σκιά της οικονομικής κατάρρευσης, της πολιτικής αστάθειας, της φτώχειας που αγγίζει τα όρια της ανθρώπινης αντοχής.
Γυναίκες που κρατούν όρθιες ολόκληρες κοινότητες με τη δύναμη, την ψυχή, την αξιοπρέπειά τους.
Και εμείς λέμε:
Κανένας λαός δεν αξίζει να ζει γονατισμένος, και καμιά γυναίκα δεν αξίζει να σηκώνει μόνη της βάρη που ανήκουν σε ολόκληρη την κοινωνία.
Οι γυναίκες της Λατινικής Αμερικής είναι φυτώριο αντίστασης και πρότυπο για κάθε αγωνιζόμενο λαό.
Ποιος μπορεί να μιλήσει για διεθνές γυναικείο κίνημα και να μην αναφερθεί στις γυναίκες της Λατινικής Αμερικής; Της Κούβας, της Βενεζουέλας, της Κολομβίας…
Για τις γυναίκες που αγωνίζονται ενάντια στις δικτατορίες,
ενάντια στις πολυεθνικές που καταστρέφουν γη και κοινότητες,
ενάντια στις γυναικοκτονίες, ενάντια στη φτώχεια που διαιωνίζεται από γενιά σε γενιά.
Από την Αργεντινή έως τη Χιλή, από τη Βενεζουέλα έως το Μεξικό, οι γυναίκες των λαών αυτών στέκονται μπροστά, με τα μαντήλια, τις αφίσες, τις κραυγές τους — και μετατρέπουν τον πόνο σε δύναμη που συγκλονίζει τον πλανήτη.
Σε αυτές τις γυναίκες υποκλινόμαστε.
Γιατί δείχνουν σε όλους τι σημαίνει αληθινή, ανυποχώρητη αντίσταση.
Η Ευρώπη – μια ήπειρος που παλεύει να μη χάσει τον προσανατολισμό της
Και βέβαια, στην Ευρώπη – την ήπειρο που πλήρωσε όσο καμία άλλη το τίμημα του φασισμού – βλέπουμε ξανά σκιές να σηκώνονται. Σκιές εθνικισμού, ρατσισμού, μισογυνισμού. Σκιές που θέλουν τη γυναίκα στο περιθώριο, σιωπηλή, αόρατη. Σκιές που μιλούν για ειρήνη και προετοιμάζονται για πόλεμο. Σκιές που στερούν το ψωμί και μια καλύτερη ζωή από τον άνθρωπο για να ξοδέψουν στους εξοπλισμούς.
Αλλά εμείς δεν θα σιωπήσουμε.
Θα σταθούμε απέναντι, όπως στάθηκαν οι γυναίκες της Αντίστασης, όπως στάθηκαν οι εργάτριες που έγραψαν ιστορία, όπως στάθηκαν όσες άνοιξαν δρόμους σε κοινωνίες που δεν τις χωρούσαν.
Η Ευρώπη θα είναι Ευρώπη της ειρήνης και της ισότητας —
ή δεν θα είναι Ευρώπη.
Η Κύπρος – μια μικρή χώρα, με μεγάλη ιστορία, και μεγάλη καρδιά
Ένας τόπος που γνώρισε πόλεμο, εισβολή, κατοχή, προσφυγιά.
Ένας τόπος που ακόμη περιμένει δικαίωση.
Αλλά ποτέ δεν παραδόθηκε.
Οι γυναίκες της Κύπρου, οι γυναίκες της ΠΟΓΟ, έφεραν τη φωνή του τόπου μας στην ΠΔΟΓ με αξιοπρέπεια και με δύναμη.
Μίλησαν για ειρήνη, όχι με λόγια, αλλά με τις ίδιες τους τις ζωές.
Μίλησαν για προσφυγιά, αλλά κράτησαν το βλέμμα στραμμένο στην επιστροφή.
Μίλησαν για κατοχή, αλλά δεν έσπειραν μίσος — έσπειραν ελπίδα.
Και σήμερα επαναλαμβάνουμε:
Η Κύπρος δεν θα συμβιβαστεί με τη διχοτόμηση.
Η Κύπρος θέλει ειρήνη.
Η Κύπρος δικαιούται ειρήνη.
Και οι γυναίκες, Ελληνοκύπριες και Τουρκοκύπριες, θα είναι στην πρώτη γραμμή γι’ αυτόν τον αγώνα που θα επανενώνει το λαό της.
Αυτός είναι ο ρόλος της ΠΔΟΓ: Να κάνει τη φωνή κάθε μικρής ή μεγάλης χώρας, παγκόσμια δύναμη
Αγαπημένες συναγωνίστριες,
φίλες και φίλοι,
Σήμερα δεν τιμούμε απλώς την ιστορία.
Τη συνεχίζουμε.
Και ανανεώνουμε την υπόσχεση
Κρατούμε την ίδια φλόγα που άναψαν οι γυναίκες του 1945.
Και δεσμευόμαστε:
- να την κρατήσουμε δυνατή,
- να τη μεταφέρουμε στις νέες γενιές,
- να τη χρησιμοποιήσουμε για να φωτίσουμε κάθε σκοτεινή γωνιά του κόσμου.
Γιατί όπου υπάρχει πόλεμος,
εμείς θα είμαστε εκεί — με τη φωνή της ειρήνης.
Όπου υπάρχει αδικία,
εμείς θα είμαστε εκεί — με τη φωνή της ισότητας.
Όπου υπάρχει φόβος,
εμείς θα είμαστε εκεί — με τη φωνή της αξιοπρέπειας.
Όπου πέφτουν βόμβες, εμείς θα φωνάζουμε για ειρήνη.
Όπου υπάρχουν στρατόπεδα προσφύγων, εμείς θα φωνάζουμε για δικαιοσύνη.
Όπου υπάρχει φτώχεια, εμείς θα φωνάζουμε για αξιοπρέπεια.
Όπου υπάρχει βία κατά των γυναικών, εμείς θα φωνάζουμε μέχρι ο κόσμος να αλλάξει.
Όραμα μας ένας κόσμος όπου:
- Καμιά γυναίκα δεν θα φοβάται να περπατήσει μόνη.
- Καμιά μητέρα δεν θα αναγκάζεται να διαλέξει ανάμεσα στη δουλειά και στο παιδί της.
- Καμιά προσφυγική μάνα δεν θα κουβαλάει την πατρίδα της στην πλάτη της.
- Καμιά γυναίκα σε κανένα μέρος του κόσμου δεν θα γίνεται εμπόρευμα ή στόχος.
- Κανένας λαός δεν θα ζει κάτω από κατοχή, βόμβες ή εκμετάλλευση.
Στα 80χρονα της ΠΔΟΓ δεν γιορτάζουμε το παρελθόν μόνο.
Στέλνουμε μήνυμα για το μέλλον.
Αυτό είναι το χρέος μας.
Αυτό είναι το μέλλον μας.
Αυτό είναι το δικό μας “ποτέ ξανά”.
Ποτέ ξανά πόλεμος. Ποτέ ξανά φασισμός. Ποτέ ξανά οι γυναίκες στη σιωπή.”
Χρόνια πολλά Παγκόσμια Δημοκρατική Ομοσπονδία Γυναικών.
Χρόνια πολλά στις γυναίκες που αλλάζουν τον κόσμο —
και που δεν θα σταματήσουν ποτέ να τον αλλάζουν.