Ανάληψη νέας ηγεσίας και αποχώρηση της Σκεύης Κουκουμά
από τη θέση της Γενική Γραμματέα του
Γυναικείου Κινήματος ΠΟΓΟ
1η Σύνοδος Γενικού Συμβουλίου
9 Δεκεμβρίου 2025
Αγαπητές συναγωνίστριες,
Θέλω από καρδιάς να σας ευχαριστήσω, για την εμπιστοσύνη σας στο πρόσωπο μου. Αναλαμβάνοντας σήμερα την ευθύνη της Γενικής Γραμματέα, νιώθω βαθιά συγκίνηση και τεράστια τιμή.
Γνωρίζουμε, ως νέα ηγεσία της Οργάνωσης, ότι δεν ξεκινούμε από το μηδέν αλλά συνεχίζουμε μια μεγάλη ιστορία αγώνων που έδωσαν εδώ και 75 χρόνια χιλιάδες γυναίκες. Γυναίκες του μόχθου και της εργασίας, γυναίκες της καθημερινής ζωής. Γυναίκες που πίστεψαν στα ιδανικά και στα οράματα της Αριστεράς, για έναν κόσμο απαλλαγμένο από την αδικία και τις διακρίσεις. Μία κοινωνία δίκαιη, μια πατρίδα επανενωμένη και ειρηνική.
Με οδηγό τις αποφάσεις του 15ου Συνεδρίου, θα συνεχίσουμε συλλογικά αυτόν τον δρόμο. Να ενισχύσουμε τις γραμμές και την παρουσία μας, να διεδκικήσουμε και να κατακτήσουμε περισσότερα, όπως τα έχουμε συζητήσει και στο συνέδριο μας. Αυτό είμαστε βέβαιες πως θα επιτευχθεί με τη συμβολή όλων μας καθώς η παρουσία της κάθε μίας από εμάς σε αυτό το σώμα είναι που θα δώσει ώθηση στους αγώνες που έχουμε μπροστά μας.
Πριν προχωρήσω, και με αφορμή την ολοκλήρωση της θητείας του απερχόμενου Εκτελεστικού Συμβουλίου, πρέπει να ευχαριστήσουμε θερμά τις συναγωνίστριες Ευανθία Σάββα, Σκεύη Πασιά, Ελένη Χατζηάντωνα, μέλη του απερχόμενου Εκτελεστικού Συμβουλίου που δεν έχουν επαναδιεκδικήσει εκλογή στις διαδικασίες του συνεδρίου μας. Πρέπει επίσης να ευχαριστήσουμε τις συναγωνίστριες Σταύρη Καλοψιδιώτου και Χρυστάλλα Καρόλου, που διετέλεσαν μέλος της Γραμματείας και μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Οργάνωσης μας αντίστοιχα, και θα συνεχίσουν να προσφέρουν μέσω του ρόλου τους ως μέλη του νέου Γενικού Συμβουλίου. Η αφοσίωση σας στην ΠΟΓΟ και η συνεχής προσφορά μέσα από τους συλλογικούς μας αγώνες υπήρξαν καθοριστικής σημασίας για τις διεκδικήσεις και τις κατακτήσεις μας.
Σήμερα, αποχωρεί από την ηγεσία της ΠΟΓΟ, η συναγωνίστρια Σκεύη Κουκουμά.
Υπάρχουν άνθρωποι που δεν πέρασαν απλώς από τις γραμμές του κινήματος. Άνθρωποι που στις γραμμές τους κινήματος, μέσα στους συλλογικούς, ταξικούς αγώνες, άφησαν το σημάδι τους. Για το Γυναικείο Κίνημα ΠΟΓΟ, ένα από αυτά τα πρόσωπα είναι η Σκεύη Κουκουμά. Μια από εκείνες τις γυναίκες που καθόρισαν την εξέλιξη της οργάνωσης μας, που έγιναν έμπνευση και ζωντανό παράδειγμα προσήλωσης, συνέπειας και ήθους.
Με την ολοκλήρωση των καθηκόντων της Σκεύης, στη θέση της Γενικής Γραμματέα της ΠΟΓΟ κλείνει μία εποχή. Μια εποχή γεμάτη αγώνες, επιμονή, συλλογικότητα και αληθινή πίστη στη δύναμη των γυναικών, στα ιδανικά και στις αξίες της Αριστεράς, στο όραμα για έναν κόσμο δίκαιο, έναν κόσμο της ειρήνης.
Η Σκεύη Κουκουμά δεν υπήρξε απλώς επικεφαλής. Υπήρξε η ακούραστη φωνή της οργάνωσης μας. Εκείνη, που με την παρουσία της έδινε άλλη βαρύτητα σε κάθε εκδήλωση, σε κάθε συνάντηση, σε κάθε παρέμβαση μας. Εκείνης που η υπογραφή άνοιγε πόρτες σε κάθε φορέα και κάθε θεσμό. Εκείνη που μας έδειξε πως είναι να μην συμβιβάζεσαι με τη σιωπή και την αδικία ακόμη και αν αυτό έχει τίμημα. Εκείνη που μας έδειχνε καθημερινά πως είναι να σε σέβονται στα μεγάλα σαλόνια της πολιτικής, στην Κύπρο και στο εξωτερικό, στο Προεδρικό, στην Βουλή, στο Ευρωκοινοβούλιο, στις Πρεσβείες, την ίδια στιγμή που νοιάζεσαι πραγματικά τους απλούς καθημερινούς ανθρώπους. Που τρέχεις στα σπίτια τους και στέκεσαι δίπλα τους, γιατί εκείνοι είναι που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες: την φτώχεια, την έλλειψη στέγης και τροφής. Εκείνες είναι που φοβούνται να μιλήσουν, που κουβαλούν βάρη ασήκωτα, που αναμετριούνται με το τέλος του μήνα για να έχουν κάτι να δώσουν στα παιδιά τους.
Μέσα από τη δράση της στην ΠΟΓΟ και την παρουσία της στην Βουλή, η Σκεύη άνοιξε δρόμους σε ζητήματα που για δεκαετίες ήταν ταμπού. Όρθωσε ανάστημα για να αποκτήσουν σεβασμό οι γυναίκες στην πολιτική, έδωσε μάχες για τις πολιτικές στήριξης της οικογένειας, για τη χειραφέτηση του γυναικείου σώματος. Βρέθηκε και βρίσκεται στην πρώτη γραμμή για την ειρήνη και την επανένωση στον τόπο μας. Από τη θέση της ως Αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Δημοκρατικών Γυναικών, βρέθηκε σε πολλές γωνιές της γης μιλώντας δυνατά ενάντια στον ιμπεριαλισμό, ενάντια στον πόλεμο που καταστρέφει τις ανθρώπινες ζωές.
Όσα αναφέρω δεν είναι σχήμα λόγου. Είναι η αποτύπωση της καθημερινότητας που είχαμε με τη Σκεύη τα τελευταία χρόνια. Μια καθημερινότητα που χαριτολογώντας λέω ότι ήταν μια συνεχής πρόκληση. Πρόκληση γιατί η Σκεύη ήθελε συνεχώς να βρίσκουμε θέματα να αναδείξουμε, να κανονίζουμε συναντήσεις με Υπουργούς και Επιτρόπους ακόμα και αν έτρεχαν παράλληλα χίλια άλλα πράγματα, να έχουμε όσες πιο πολλές παρεμβάσεις γίνεται στα ΜΜΕ, να βρισκόμαστε καθημερινά δίπλα από γυναίκες που χρειάζονταν στήριξη.
Η Σκεύη ήταν πάντα πρώτη! Είχε πάντα προτεραιότητα τον άνθρωπο, ακόμα και αν υπήρχε προσωπικό ή και πολιτικό κόστος. Τα παράδειγμα πολλά: η στάση που κράτησε για να εγκριθεί από τη Βουλή η νομοθεσία για τις αμβλώσεις, η συνεχής της παρουσία, μαζί με άλλα στελέχη της ΠΟΓΟ, στη δίκη Κιτίου, η ανάδειξη του πολύ σημαντικού και ταυτόχρονα τραυματικού ζητήματος των βιασμών γυναικών το 1974, η έμπρακτη και καθημερινή στήριξη αυτών των γυναικών, γεγονός που τις έκανε να εμπιστευτούν την Σκεύη – μόνο τη Σκεύη.
Έχουμε πολλά να θυμηθούμε. Η επιμονή της να διοργανώσουμε τουρνουά ποδοσφαίρου για να αναδείξουμε τις έμφυλες ανισότητες στο πεδίο, άσχετα αν η Σκεύη δεν έχει ιδέα από τους κανόνες του ποδοσφαίρου. Να κάνουμε κινητοποίηση έξω από την Βουλή εν καιρώ Covid μέσα σε καταρρακτώδη βροχή για την εξύβριση μιας κοινοβουλευτικής συνεργάτιδας άλλου πολιτικού χώρου από τον Ανδρέα Θεμιστοκλέους γιατί τον σεξισμό πρέπει να τον πολεμούμε άσχετα αν απευθύνεται σε εμάς ή όχι. Να διαδηλώσουμε έξω από την Αρχιεπισκοπή, έξω από την Νομική Υπηρεσία, έξω από το Προεδρικό γιατί αυτό περιμένει από εμάς η κοινωνία. Να βρισκόμαστε σχεδόν ταυτόχρονα στην Πορεία Ειρήνης στο Ακρωτήρι και σε κηδεία στην Δερύνεια! Ναι γίνεται! Γιατί έπρεπε να είναι παρούσα, να είναι εκεί! Να μη δεχόμαστε υποτιμητικά σχόλια επειδή είμαστε γυναίκες, ακόμα και αν προέρχονται από εκπρόσωπο του ΟΗΕ στην Κύπρο. Να ταξιδεύουμε από την Κούβα στην Κύπρο και μετά πάλι πίσω στην Γαλλία, όλα αυτά σε διάστημα μερικών ημερών. Γιατί η κούραση δεν μετρά αν είναι να ενώσουμε τη φωνή μας με γυναίκες από όλο τον κόσμο ενάντια στον πόλεμο και την αδικία.
Αυτή είναι η Σκεύη. Η παρακαταθήκη της λοιπόν για εμάς δεν είναι απλώς ένα σύνολο κατακτήσεων και νομοθετικών διεκδικήσεων. Η Σκεύη μας έδειξε το ήθος στην πολιτική: καθαρή, αφοσιωμένη, ανιδιοτελής, μας έμαθε ότι η πολιτική είναι η απλότητα και η ουσιαστική επαφή με τον κόσμο. Είναι ο συνεχής, ασταμάτητος αγώνας, με όλους τους τρόπους, με όλα τα μέσα. Είναι η εκτίμηση που έχει προς το σύνολο των γυναικών, των συναγωνιστριών που βρέθηκαν στο πλευρό της σε όλους αυτούς τους αγώνες. Από τα στελέχη μας στα πιο απομακρυσμένα χωριά, μέχρι τις συναγωνίστριες στην ηγεσία της ΠΟΓΟ και του ΑΚΕΛ. Για τη Σκεύη είχαν και έχουν όλες οι απόψεις, όλες οι φωνές, το ίδιο βάρος, την ίδια σημασία. Εκτίμηση, που αποτυπώνεται προς την Σκεύη από όλες τις γυναίκες της Κύπρου, τόσο στο χώρο της Αριστεράς όσο και έξω από αυτόν.
Συναγωνίστριες, ένα είναι βέβαιο. Όταν μας ρωτούν για πρότυπα γυναικών στην πολιτική, εμείς μπορούμε να απαντούμε με περηφάνια για ένα πρότυπο που ανέδειξαν η ΠΟΓΟ και το ΑΚΕΛ, μια γυναίκα που έρχεται από την καρδιά του Λαϊκού μας Κινήματος και το υπηρέτησε και συνεχίζει να το υπηρετεί με όλες της τις δυνάμεις. Τη Σκεύη Κουκουμά.
Σήμερα, με σεβασμό και απεριόριστη ευγνωμοσύνη, απευθυνόμαστε στη Σκεύη, όχι γιατί θα φύγει. Είμαστε βέβαιες ότι η Σκεύη θα συνεχίσει να βρίσκεται μέσα σε σε κάθε δράση της Οργάνωσης, σε κάθε νέα διεκδίκηση που θα ξεκινά από εδώ και πέρα.
Απευθυνόμαστε στη Σκεύη για να την ευχαριστήσουμε για όλα όσα πρόσφερε, για όλα όσα μας έμαθε, για όλα όσα είναι.
Για να υποσχεθούμε ότι θα συνεχίσουμε στον ίδιο δρόμο, με την ίδια πίστη, το ίδιο πάθος και την ίδια αποφασιστικότητα. Ότι θα αναμετρηθούμε με επιτυχία με την πρόκληση που βρίσκεται ενώπιον μας: να ανταποκριθούμε στην 75χρονη ιστορία της ΠΟΓΟ! Να συνεχίσουμε από εδώ που μας παραδίδεται η σκυτάλη και να προχωρήσουμε ακόμα πιο μπροστά, ακόμα πιο δυναμικά. Να μεγαλώσουμε την οργάνωση μας, να μαζικοποιήσουμε τις γραμμές μας. Για τις γυναίκες της Κύπρου και του κόσμου, τις ευάλωτες, τις λιγότερο προνομιούχες! Για την δικαιοσύνη και την ειρήνη.