ΣΑΤΥΡΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ – ΛΕΥΚΩΣΙΑ 14/11/2023
7ον Βραβείο Γυναικείας Προσφοράς «Κλειώ Χριστοδουλίδου-Κατίνα Νικολάου».
Με σεβασμό στη μνήμη και την προσφορά των δύο αυτών γυναικών, το Γυναικείο Κίνημα της ΠΟΓΟ οργανώνει την αποψινή απονομή του 7ου ετήσιου βραβείου αφιερωμένου αποκλειστικά στις γυναίκες της Κύπρου, Ελληνοκύπριες, Τουρκοκύπριες, Μαρωνίτισσες, Αρμένισσες, και Λατίνες. Γυναίκες που με τη δράση και προσφορά τους άνοιξαν δρόμους για την κατάκτηση της ισοτιμίας των δύο φύλων σε όλους τους τομείς της ζωής, στην κοινωνία, στην πολιτική, στον πολιτισμό, στα κοινά, στον αθλητισμό.
Το Βραβείο φέρει το όνομα δύο πρωτοπόρων γυναικών της κυπριακής Αριστεράς και του γυναικείου κινήματος, της Κατίνας Νικολάου και της Κλειώς Χριστοδουλίδου. Η Κατίνα Νικολάου και η Κλειώ Χριστοδουλίδου, υπήρξαν οι πρώτες γυναίκες που εντάχθηκαν στο Κομμουνιστικό Κόμμα Κύπρου κατά τη δεκαετία του 1920 και ολόκληρη η πορεία τους ήταν ταυτισμένη με τους αγώνες για την οργάνωση των εργαζόμενων γυναικών, για τα δικαιώματα των γυναικών στη μόρφωση, στη δουλειά, στην οικογένεια, στην κοινωνία, για την οικοδόμηση μιας κοινωνίας βασισμένης στην κοινωνική ισότητα και στην ισοτιμία των φύλων. Η θεσμοθέτηση του Βραβείου Προσφοράς «Κατίνας Νικολάου – Κλειώς Χριστοδουλίδου» αποτελεί πέρα από την αναγνώριση της πολύχρονης προσφοράς τους, τη δική μας μικρή συμβολή για να παραμείνει αυτή άσβεστη στη συλλογική μνήμη και συνείδηση.
Αναγνωρίζουμε ότι η ιστορία δεν έχει γραφτεί για γυναίκες, ούτε για τους δικούς τους αγώνες και τη συμβολή τους στην εξέλιξη της κοινωνικής και πολιτικής ζωής. Για αυτό η θεσμοθέτηση αυτού του βραβείου έρχεται να αναδείξει μέσω της Κλειώς και της Κατίνας το δικό τους ρόλο και μας δίνει την ευκαιρία να τιμήσουμε γυναίκες από όλο το φάσμα της κοινωνίας της Κύπρου είτε βρίσκονται στη ζωή ή έχουν αποβιώσει, γυναίκες πρότυπα με τις οποίες μπορεί να ταυτιστεί κάθε γυναίκα. Για να μάθουν οι γενιές που έρχονται ότι υπήρξαν τέτοιοι άνθρωποι, που – ανεξάρτητα από τη ροή της ιστορίας – βάδισαν στη ζωή τους με όραμα για έναν κόσμο που θα ανέβαζε τον άνθρωπο στο ύψος του προορισμού του.
Δεν θα ανταγωνιστούμε και ούτε να συναγωνιστούμε άλλους θεσμούς και βραβεία που τιμούν γυναίκες. Οι στόχοι μας είναι διαφορετικοί και δεν είναι ούτε παράλληλοι. Για αυτό όπως έχει λεχθεί, ίσως σε κάποιο βαθμό η αντίληψη μας να «παραφωνεί» σε σχέση με την εικόνα που μας έχει επιβληθεί για την «πετυχημένη γυναίκα» και το ηθικολογικό αφήγημα που η σύγχρονη εποχή και το σύστημα έχουν φτιάξει για τις γυναίκες, χωρίς τις γυναίκες.
Ως ΠΟΓΟ θεσμοθετούμε αυτό το βραβείο έχοντας κατά νου τις γυναίκες της καθημερινότητας. Τις εργαζόμενες, τις αγρότισσες, τις νέες που αγωνίζονται με νύχια και με δόντια να εξασφαλίσουν μια θέση εργασίας με αξιοπρεπή μισθό. Τις μετανάστριες που εγκαταλείπουν τη χώρα τους με τα παιδιά τους κατατρεγμένες από τον ιμπεριαλισμό και έρχονται αντιμέτωπες με τον φασισμό, την ξενοφοβία και την απομόνωση. Τις γυναίκες πρόσφυγες που υπομένουν τις απώλειες και καλούνται να στήσουν από την αρχή το σπίτι τους στην προσφυγιά, στις εγκλωβισμένες που κρατούν θερμοπύλες και παραδόσεις, τις μάνες των αγνοουμένων αγκαλιά με μια φωτογραφία και ένα καντήλι, τις γυναίκες που ζυμώνουν καθημερινά τη ζωή με τον ιδρώτα τους.
Το βραβείο έχει καθιερωθεί το 2017 και έχει απονεμηθεί μέχρι τώρα στην πρωτοπόρα αγωνίστρια Φωφώ Βασιλείου, στην Ανδρούλα Χριστοφίδου Henriques, ιδρύτρια της οργάνωσης Cyprus Stop Trafficking και την αείμνηστη Φανή Ολυμπίου, πρώτη Γραμματέα της ΠΟΓΟ, στην Ελέγκω Παρτζιήλη, 1η Πρόεδρο της ΠΟΓΟ και στην Χριστίνα Δημητριάδου, τέως ΓΓ της ΠΟΓΟ, στην τουρκοκύπρια δημοσιογράφο Σεβκιούλ Ολουτάγκ και στη Χριστίνα Σολωμή -Πατσιά για το έργο τους στο θέμα των αγνοουμένων, στην ποιήτρια Έλλη Παιονίδου, στην πολιτική ακτιβίστρια Αγάθη Χριστοδουλίδου, στην Τασούλλα Χατζητοφή, πολιτιστική ακτιβίστρια και στην εγκλωβισμένη Αθηνά Ζάουρα.
Το φετινό βραβείο απονέμεται στις πρωτοπόρες γυναίκες που έδωσαν το παρόν και τη δράση τους στην τοπική αυτοδιοίκηση. Οι επερχόμενες εκλογές στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και η ανάγκη για αύξηση της συμμετοχής των γυναικών, μας οδήγησαν στην αξιολόγηση της μέχρι τώρα παρουσίας των γυναικών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Ερευνώντας για την παρουσία των γυναικών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση μέχρι σήμερα, πρέπει να παραδεχτώ ότι με δυσκολία καταφέραμε να βρούμε ολοκληρωμένα στοιχεία. Και ίσως και αυτά που εντοπίσαμε μέχρι και χθές να μην είναι ολοκληρωμένα. Δυστυχώς χρειάστηκε να προστρέξουμε σε έντυπα μέσα της εποχής για να βρούμε πληροφορίες.
Για αυτό αγαπητή Επίτροπε, θεωρώ ότι θα πρέπει επιτέλους να καταγραφεί ποια ήταν η παρουσία της γυναίκας επακριβώς στην τοπική αυτοδιοίκηση. Πρόσφατα έχετε αναλάβει, δεν επιρρίπτω ευθύνες. Όμως είτε θα το αναλάβετε ώς Γραφείο, είτε θα σας υποβάλουμε πρόταση για να το αναλάβουμε ώς ΠΟΓΟ. Δεν τιμά κανένα μας γιατί δεν υπάρχουν καταγραμμένα αυτά τα στοιχεία ή δεν μπορέσαμε να τα εντοπίσουμε από τον Έφορο Εκλογών.
Έτσι οι φετινές τιμώμενες με αλφαβητική σειρά είναι η
Έλλη Λεπτού- Πρώτη γυναίκα Δήμαρχος
Ελένη Μαύρου- Πρώτη γυναίκα Δήμαρχος της Πρωτεύουσας
Λούλλα Σταύρου Ρωτή- Πρώτη γυναίκα μέλος Κοινοτικού Συμβουλίου
Αναφορά θα κάμω όμως και στην Αναστασία Ιωάννου που εκλέγηκε το 1979 ως Κοινοτική Σύμβουλος του προσφυγικού συνοικισμού Ανθούπολης στην Λακατάμια, και στην Εύα Χατζηκουμή που αναδείχθηκε χωρίς ανθυποψήφιο ώς μέλος του Συμβουλίου Αναπτύξεως Δερύνειας. Και οι δύο αυτές πρωτοπόρες έχουν αποβιώσει για αυτό θα γίνουν ξεχωριστές τελετές αργότερα.
Το Γυναικείο Κίνημα της ΠΟΓΟ έχει ετοιμάσει Σχέδιο Δράσης για την Ισότητα των Φύλων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση επιδιώκοντας να συμβάλει στην υλοποίηση του οράματος για ανθρώπινες πόλεις, εντάσσοντας τη διάσταση του φύλου, αφού αναγνωρίζεται ότι οι πολιτικές δεν είναι ουδέτερες ως προς το φύλο και ότι έχουν διαφορετικές επιπτώσεις στον κάθε άνθρωπο.
Η πρόταση της ΠΟΓΟ για διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης Ισότητας των Φύλων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, περιλαμβάνει μεταξύ άλλων, την εφαρμογή πρακτικών συμπεριληπτικής και μη σεξιστικής επικοινωνίας, δημιουργία οδηγού χρήσης συμπεριληπτικής γλώσσας και εικόνων σε όλα τα επίσημα έγγραφα. Να λαμβάνεται υπόψη η έμφυλη διάσταση στο σχεδιασμό έργων του Δήμου και στη γενικότερη ανάπτυξη πολεοδομικού σχεδιασμού που θα λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες της σύγχρονης οικογένειας.
Όμως δομές Τοπικής Αυτοδιοίκησης λειτουργούν και για τις κατεχόμενες πόλεις και κοινότητες μας που έχουν το δικό τους ξεχωριστό ρόλο και αρμοδιότητα στη διατήρηση της οντότητας, της μνήμης και της παράδοσης της κατεχόμενης πόλης ή χωριού, ακόμη και τη κοινωνική δομή όπως λειτουργούσε πριν 50 χρόνια.
Έλλη Λεπτού
Ένα τέτοιο ρόλο είχε αναλάβει η πρώτη τιμώμενη με το Βραβείο Γυναικείας Προσφοράς, η αγαπητή Έλλη Λεπτού, η οποία διετέλεσε Δήμαρχος Κερύνειας από το 1992-2001 ενώ εκ περιτροπής χωρίς εκλογές εκτελούσε καθήκοντα από το 1988-1991. Φαίνεται ότι στα αχνάρια της Έλλης στη Δημαρχία της Κερύνειας συνέχισαν αργότερα η Μαρία Ιωάννου και η σημερινή Δήμαρχός Κερύνειας, Ρίτα Κωμοδίκη
Η Έλλη γεννήθηκε στη Λάρνακα, αλλά από βρέφος μετοίκησε με τους γονείς της στην Κερύνεια. Πατέρας της ο Κλεάνθης Γεωργιάδης από την Πάφο, που διετέλεσε για δεκαετίες Γυμνασιάρχης του Γυμνασίου Κηρυνείας και μητέρα της η Μαρία Μούσκου από τη Λάρνακα. Αποφοίτησε από το Γυμνάσιο της Κερύνειας και σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εξάσκησε τη δικηγορία στην Κερύνεια από το 1967 μέχρι το 1974. Μετά την εισβολή εργάστηκε διοικητική λειτουργός στο Τμήμα Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας (1974-76) και αργότερα επανήλθε στο δικηγορικό επάγγελμα.
Παντρεύτηκε με το Βάσο Γ. Λεπτό και απέκτησαν τρία παιδιά, τη Μαρία, το Γιώργο και τον Κλεάνθη.
Η Έλλη Λεπτού, γυναίκα πρωτοπόρος στον τομέα της, σπάζοντας ταμπού της εποχής, συγκαταλέγεται στις γυναίκες πρότυπα της Κύπρου. Σπούδασε νομική παρά τις πιέσεις των γονιών της να γίνει φιλόλογος κι έγινε από τις πρώτες γυναίκες δικηγόρους της Κύπρου και η πρώτη γυναίκα που άνοιξε δικό της δικηγορικό γραφείο στην Κερύνεια όπου εργάστηκε μέχρι τον εκτοπισμό της το 1974.
Πέραν της επαγγελματικής της δραστηριότητας, η κ. Λεπτού ανέπτυξε πλούσιο κοινωνικό και φιλανθρωπικό έργο ενώ δραστηριοποιήθηκε σε πολλές οργανώσεις. Πέρα από κομματικές και ιδεολογικές τοποθετήσεις, είναι από τις γυναίκες που συνέβαλαν στην ομοψυχία που επικρατούσε στη συνεργασία των γυναικείων οργανώσεων.
Πάμπολλες οι κοινές δράσεις στον αγώνα για την επίλυση του κυπριακού προβλήματος εντός και εκτός Κύπρου. Μαζί στο Παγκόσμιο Συνέδριο Γυναικών στο Πεκίνο το 1995, μαζί στη Νέα Υόρκη και στις εκδηλώσεις έξω από την έδρα του ΟΗΕ το 2000.
Αναρίθμητες οι εκδηλώσεις για τη γυναίκα της Κύπρου, τη γυναίκα πρόσφυγα, την εγκλωβισμένη, τη γυναίκα/μάνα του αγνοούμενου, των παθόντων αλλά και για την αναγνώριση του ρόλου και της θέσης της γυναίκας της Κύπρου και την προώθηση της ισότητας και της ισοτιμίας.
Σημαντικότατη η συμβολή και το έργο της ως Δήμαρχος και στις πλούσιες δράσεις και κινητοποιήσεις για διαφώτιση για το κυπριακό πρόβλημα σε κάθε γωνιά της γης, για να δώσουν πληροφορίες σε κάθε ευαισθητοποιημένο άνθρωπο που επισκεπτόταν την Κύπρο, είτε ήταν πολιτικός είτε απλά ήταν επισκέπτης.
Άνθρωπος που έθετε πάνω από όλα το κοινό σκοπό που ενώνει τις γυναίκες της Κύπρου, μέσα από διάλογο και συναίνεση φέρναμε σε πέρας τις πολυάριθμες εκδηλώσεις και δράσεις που στα 50 χρόνια από το προδοτικό πραξικόπημα και την εισβολή διοργανώσαμε.
Για το ρόλο της ώς η πρώτη Γυναίκα Δήμαρχος στο τόπο μας αλλά και για τη συνολική της προσφοράς στους αγώνες της Κύπριας γυναίκας, το Γυναικείο Κίνημα της ΠΟΓΟ αποφάσισε να απονέμει στην Έλλη Λεπτού το Βραβείο Γυναικείας Προσφοράς ««Κατίνα Νικολάου – Κλειώ Χριστοδουλίδου».